AB Adalet Divanı, Polonya’ya günlük 1 milyon Euro para cezası verdi

Avrupa Birliği’nin (AB) en yüksek mahkemesi Adalet Divanı, uyguladığı yargı reformları nedeniyle Polonya’nın günlük 1 milyon Euro para cezası ödemesine hükmetti.

Karar, Polonya’nın bağımsız yargıçları cezalandırabilmek için kurulan Anayasa Mahkemesi’ne bağlı Disiplin Kurulu’nu kapatmaması nedeniyle verildi.

Bu senenin başında Polonya için Anayasa Mahkemesi Disiplin Kurulu’na verilen tartışmalı yetkileri askıya almasını hükmedilmiş ancak bu bugüne kadar gerçekleşmemişti.

Polonya Hükümet Sözcüsü Piotr Muller ise ağır ceza kararını “şantaj” olarak nitelendirdi.

Twitter’dan bir paylaşım yapan Muller, yargı düzenlenmelerinin, AB üyesi devletlerin münhasır yetkisi olduğunu ifade etti.

AB, Polonya’da hakimler yüksek kurulunun bağımsızlığını tehlikeye sokan ve yargı mekanizmasında hükümet atamalarına imkan veren yargı reformunun, AB Sözleşmesi’ne aykırı olduğunu, dolayısıyla Polonya hükümetinin yargı reformundaki bu uygulamadan vazgeçmesi gerektiğini iletmişti.

Ekim ayı başlarında da, hükümetin talebi üzerine Polonya Anayasa Mahkemesi, AB yasaları ile Polonya Anayasası arasındaki uyumu ele aldığı bir incelemede, AB yasalarının, ulusal yasalar karşısında bağlayıcı nitelikte olduğu yönündeki temel birlik prensibine temelden aykırı olduğuna karar vermişti.

Bu kararla birlikte gerilim tırmanmıştı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen bu kararın “Avrupa hukuk düzeni birliğine doğrudan bir meydan okuma” olduğunu söylemişti.

AB yasaları, yargının hükümetten bağımsızlığının Avrupa’nın temel ilkelerinden biri olduğunu tespit ediyor. AB’ye üye ülkelerde hükümetlerin yargıyla oynamalarının “hukuk devletinin altını oymak” anlamına geleceğini vurguluyor.

AB ile Polonya hükümeti arasında artan gerilimin Polonya’nın Birlik üyeliğini riske atabileceğinden endişe ediliyor.

Süreç nasıl başladı?

Polonya Anayasa Mahkemesi Disiplin Kurulu, gerekmesi durumunda üst düzey yargıçları cezai yaptırım altına almak için 2018’de kuruldu.

Hükümet bunun yolsuzlukla mücadele için gerekli olduğunu söyledi. Ancak kamuoyunda ise bu sistem, bağımsız yargıçlara aldığı kararlar nedeniyle yaptırım uygulama gücü verebileceği yönüyle eleştirildi.

Temmuz ayına gelindiğinde ise Avrupa Adalet Divanı, Disiplin Kurulu’nun ne yeterince bağımsız ne de tarafsız olduğunu belirterek kurulun kapatılmasına hükmetti.

Polonya Başbakanı Mateusz Morawiecki, ” Brüksel ‘kafamıza silah dayayarak’ taleplerde bulunuyor” sözleriyle kararı eleştirdi.

AB kurumlarının ülkesine yargı sistemini nasıl organize edeceğini söyleme konusunda herhangi bir hakkı olmadığını savunan Morawiecki, bununla birlikte Disiplin Kurulu’nu kapatmayı kabul etti ancak hiçbir tarih vermedi.

BBC Varşova muhabiri Adam Easton, Anayasa Mahkemesi’nin Disiplin Kurulu’na yeni davalar vermeyi bıraktığını ancak kurulun hali hazırdaki davaları görmeyi devam ettiğini bildirdi.

Gerilimde, Avrupa Komisyonu’nun Polonya’ya verilmesine henüz onay vermemiş olduğu ve bu anlaşmazlık çözülene kadar da onay vermeyebileceği 57 milyar euroluk ekonomik destek paketi önemli bir faktör.

Ursula von der Leyen, 19 Ekim’de Avrupa Parlamentosu oturumunda yaptığı konuşmada, Polonya’ya yönelik maddi yaptırımlardan bahsetmiş ve “Bunlar Avrupalı vergi mükelleflerinin parası. AB, pandemi sonrası kolektif bir toparlanma için hiç olmadığı kadar yatırım yaparken, bütçeyi kanun ihlallerinden korumamız gerekiyor. Diğer seçenek de Polonya’nın AB kararlarındaki oy hakkını dondurmak” diye konuşmuştu.

Von der Leyen’in ardından kürsüye çıkan Morawiecki ise “Yaptırımlardan bahsedilmesi kabul edilemez” demişti.

Salı günü yayımlanan bir ankete göre, Polonyalıların yüzde 40,8’i hükümetlerinin AB karşısında yenilgiyi kabul etmesi ve tartışmaları sonlandırması gerektiğini düşünüyor. Yüzde 32,5’i ise uzlaşıya gidilmesi gerektiği fikrine sahip.

Adalet Divanı, aldığı son kararla birlikte Polonya’nın Disiplin Kurulu’nu askıya alacağı veya geleceğine ilişkin nihai karara varacağı güne kadar günlük 1 milyon Euro’luk ödemesini hükmetti.

Adalet Divanı Başkan Yardımcısı, kararın AB yasal düzenine ve hukukun üstünlüğü gibi değerlere ciddi ve onarılamaz zarar vermemesi adına uygulanmasının önemli olduğunu söyledi.

Polonya Adalet Bakan Yardımcısı Sebastian Kaleta ise kararın “Polonya Anayasası’nı ve Polonya Anayasa Mahkemesi’nin kararlarını tamamen göz ardı ettiğini ve yok saydığını” belirtti.

AB Adalet Divanı, Polonya'ya günlük 1 milyon Euro para cezası verdi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir